--- title: Wat is ESD? En hoe voorkom je ESD? description: "Wat is ESD? \nHoe voorkom je ESD?\nEn waarom moet je het wíllen voorkomen als je met elektronica werkt?\nOntdek het in dit artikel." image: https://info.nefab.com/hubfs/ESD.jpg --- **Over cookies op deze website:** Wij gebruiken cookies van externe partijen om U een zo goed mogelijke gebruikservaring te garanderen. Cookies slaan informatie op over hoe U onze website gebruikt. Dit geeft ons waardevolle informatie over hoe we de website kunnen verbeteren ten voordele van de gebruikers. Als U de verkenning van onze website vederzet zonder uw instellingen te wijzigen gaan we er van uit dat U akkoord gaat met ons cookies en de manier waarop we deze gebruiken. [Lees meer over cookies op nefab.com.](http://nefab.com/en/privacy-and-cookies/) Accept and Close - [Blog](https://info.nefab.com/blog) - [Pool](https://portal.nefab.com/packpool/pages/PackPool.aspx) - [Webshop Cases](http://cases.nefab.be/) - [Français](http://nefab.com/fr-BE/benelux/) - Worldwide - - [Belgium](http://nefab.com/be/belgie) - [Brazil](http://nefab.com/br/brasil) - [Canada](http://nefab.com/en/northamerica) - [China](http://nefab.cn/) - [Czech Republic](http://nefab.com/cs/czechia) - [Denmark](http://nefab.com/da/danmark) - [Germany](http://nefab.com/de/deutschland) - [Estonia](http://nefab.com/et/eesti) - [Finland](http://nefab.com/fi/suomi) - [France](http://nefab.com/fr/france) - [Hungary](http://nefab.com/hu/magyarorszag) - [India](http://nefab.com/en/india) - [Italy](http://nefab.com/it/italia) - [Latvia](http://nefab.com/lv/latvija/) - [Luxemburg](http://nefab.lu/) - [Mexico](http://nefab.com/es/mexico) - [Netherlands](http://nefab.com/nl/nederland) - [Norway](http://nefab.com/no/norge) - [Austria](http://nefab.com/de/osterreich) - [Poland](http://nefab.com/pl/polska) - [Portugal](http://nefab.com/pt/portugal) - [Romania](http://nefab.com/ro/romania) - [Singapore](http://nefab.com/en/sea) - [Slovakia](http://nefab.com/sk/slovensko) - [Spain](http://nefab.com/es/home) - [Sweden](http://nefab.com/sv/sverige) - [Thailand](http://nefab.com/en/sea/) - [Turkey](http://nefab.com/tr/turkiye) - [United Kingdom](http://nefab.com/en/united-kingdom) - [United States](http://nefab.com/en/northamerica) [Nefab Group](https://info.nefab.com/) [![](https://info.nefab.com/hubfs/images/logo/nefab-logo-tagline1.svg)](http://nefab.com/nl/benelux/) - [Benelux](http://nefab.com/nl/benelux/) - [Verpakkingsoplossingen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/) - - [Eenmalige verpakkingen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/eenmalige-verpakkingen/) - [Plywood kisten (ExPak)](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/eenmalige-verpakkingen/plywood-kisten-ExPak/) - [Kartonnen dozen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/eenmalige-verpakkingen/kartonnen-dozen/) - [Eenmalige palletten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/eenmalige-verpakkingen/eenmalige-palletten/) - [Herbruikbare verpakking](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/) - [Plywood kisten (RePak)](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/plywood-kisten-RePak/) - [Pallet opzetranden (LogPak)](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/logpak/) - [Metalen rekken en containers](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/metalen-rekken-en-containers/) - [Kunststof verpakkingsoplossingen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/kunststof-verpakkingsoplossingen/) - [Herbruikbare palletten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/herbruikbare-verpakking/herbruikbare-palletten/) - [Lange termijn verpakking](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/) - [PlyPak](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/plypak/) - [Flightcases](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/flightcases/) - [Plastic kisten, koffers en bakken](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/plastic-kisten-koffers-en-bakken/) - [Aluminium kisten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/aluminium-kisten/) - [Waterdichte kisten en koffers](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/waterdichte-kisten-en-koffers/) - [Catalogus](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/lange-termijn-verpakking/catalogus/) - [Binnenverpakking](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/binnenverpakking/) - [Bescherming tegen vocht en corrosie](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/binnenverpakking/bescherming-tegen-vocht-en-corrosie/) - [Bescherming tegen statische elektriciteit](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/binnenverpakking/Beschermingtegenstatischeelektriciteit/) - [Bescherming tegen schokken](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/binnenverpakking/beschermingtegenschokken/) - [Palletzekering](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/) - [Antislip materialen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/antislip-materialen/) - [Kartonnen hoekprofielen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/kartonnen-hoekprofielen/) - [Wikkelen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/wikkelen/) - [Omsnoering](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/omsnoering/) - [Slipsheets](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/palletzekering/slipsheets/) - [Ladingzekering](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/) - [Hoekprofielen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/hoekprofielen/) - [Antislip producten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/antislip-producten/) - [Lashing](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/lashing/) - [Stuwkussens](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/stuwkussens/) - [Loadspacers](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/ladingzekering/loadspacers/) - [Diensten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/diensten/) - [Supply management](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/diensten/supply-management/) - [Verpakkingsdiensten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/diensten/verpakkingsdiensten/) - [Management van returnable verpakkingen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/diensten/management-van-returnable-verpakkingen/) - [ESD Control](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/) - [Ionisatie](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/ionisatie/) - [Aardingsproducten](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/aardingsproducten/) - [Test- en meetapparatuur](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/test--en-meetapparatuur/) - [Werkplekinrichting](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/werkplekinrichting/) - [ESD veilige verpakking](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/esd-veilige-verpakking/) - [ESD Basisinformatie](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/esd-basisinformatie/) - [Cleanroom](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/cleanroom/) - [Uw industrie](http://nefab.com/nl/benelux/uw-industrie/) - [Over Ons](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/) - - [Benelux Engineering Center](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/benelux-engineering-center/) - [Algemene voorwaarden](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/algemene-voorwaarden/) - [Vacatures](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/vacatures/) - [Advies](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/advies/) - [Contact](http://nefab.com/nl/benelux/contact/) - [Benelux](http://nefab.com/nl/benelux/) - [Verpakkingsoplossingen](http://nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/) - [Uw industrie](http://nefab.com/nl/benelux/uw-industrie/) - [Over Ons](http://nefab.com/nl/benelux/over-ons/) - [Contact](http://nefab.com/nl/benelux/contact/) - [Pool](https://portal.nefab.com/packpool/pages/PackPool.aspx) - [Webshop Cases](http://cases.nefab.be/) - [Français](http://nefab.com/fr-BE/benelux/) - Worldwide Belgium Brazil Canada China Czech Republic Denmark Germany Estonia Finland France Hungary India Italy Latvia Luxemburg Mexico Netherlands Norway Austria Poland Portugal Romania Singapore Slovakia Spain Sweden Thailand Turkey United Kingdom United States Nefab Global 1. [Home](http://www.nefab.com/nl/benelux/) 2. [Blog](https://info.nefab.com/blog) 3. Wat is ESD? En hoe voorkom je ESD? # Wat is ESD? En hoe voorkom je ESD? Produceer je fragiele componenten of producten die gevoelig zijn voor statische oplading? Dan is het wenselijk om beschermingsmaatregelen te implementeren om Electro Static Discharge (ESD) te voorkomen. In deze blog leg ik uit wat ESD is, en welke maatregelen je kunt nemen om het ontstaan van ESD voor te zijn. ### **Wat is ESD?** Electro Static Discharge (ESD) staat voor elektrostatische ontlading, en betreft een vonk; een miniatuur bliksem die overspringt van een geladen geleidend oppervlak naar een ander geleidend oppervlak. **Het is de ontlading van opgebouwde statische elektriciteit.**   Als we miniatuur bliksem zeggen, bedoelen we bijvoorbeeld de lading die ontstaat bij het wrijven van een ballon over textiel, het uittrekken van een trui, of het vastpakken van een autodeur op een droge winterdag. Maar reguliere bliksem is ook een vorm van elektrostatische ontlading. Deze snelle verplaatsing van wat daarvoor een statische — dus niet bewegende — lading was, kan vuur, explosies, EMI, RF, warmte, licht en zelfs geluidsgolven veroorzaken. Hierdoor kan elektronica beschadigen. Het gevaar van ESD: het fenomeen is moeilijk waar te nemen. ESD veroorzaakt door een persoon is pas fatsoenlijk waar te nemen als er minimaal 3000 volt vrijkomt bij een ontlading. Elektronische apparaten of onderdelen kunnen echter al bij een ontlading van minder dan 100 volt beschadigd raken. ESD kan je producten of componenten op twee manieren beschadigen;   ##### **1) Latent defect** Bij een latent defect is een component of product beschadigd, maar merk je de effecten niet direct. Zo kan een tv met een beschadigd contactpunt bijvoorbeeld een jaar lang prima functioneren, maar daarna alsnog kuren gaan vertonen. ##### **2) Onmiddellijk defect** Bij een onmiddellijk defect is het component of product kapot van in het begin. Het komt dan bijvoorbeeld niet door de inspectie bij productie heen. Dat is ook meteen het lastige van ESD: tijdens productie zie je een voorval van ESD niet, maar toch is je product defect geraakt. Daarom is het cruciaal deze onzichtbare, onhoorbare en vaak niet voelbare vonk onder controle te houden. Voor het controleren en voorkomen van ESD bestaan normen; **Wat is de ESD norm? Welke ESD richtlijnen bestaan er?** **Wereldwijd zijn er twee normen die gelden voor ESD voorzieningen en het omgaan met ESD in het algemeen. Deze normen worden momenteel in elkaar verwerkt tot 1 wereldwijde ESD norm. Vooralsnog bestaan ze los van elkaar;**   **1) IEC 61340; Europese norm** [Volgens ESDsite](http://www.esdsite.nl/) is deze *“(niet-Nederlandstalige) norm is erkend op nationaal, Europees en internationaal niveau en bevat een aantal (minimum) eisen, voorzorgsmaatregelen en richtlijnen die — mits correct uitgevoerd — de ongewenste effecten van statische elektriciteit en ESD sterk minimaliseren.”* Het document met vereisten en richtlijnen is [hier](https://www.nen.nl/NEN-Shop/Norm/NENENIEC-61340512016-en.htm) aan te schaffen. **2) ANSI ESD S20.20; Amerikaanse norm** De Amerikaanse richtlijn voor het controleren van ESD wordt geborgd door [The American National Standards Institute (ANSI)](https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwi3jPCD2bPXAhUhJsAKHXi7Cs8QFggtMAE&url=https%3A%2F%2Fwww.ansi.org%2F&usg=AOvVaw0nEANWR2fjOm1YJl3jS284), een Amerikaanse non-profitorganisatie die standaarden en normeringen beheert. De norm heet dus volledig ANSI ESD S20.20. Nu we weten wat ESD is en welke normen er voor bestaan, kijken we naar de oorzaken van ESD. Daarna geef ik tips voor het voorkomen en controleren van elektrostatische ontlading.   **Oorzaken van ESD** ESD kan op twee manieren veroorzaakt worden;  **1) Wrijving** Wrijving is eenvoudig uit te leggen: het betreft twee materialen die over elkaar wrijven. Wrijving is hoe het gros van ESD wordt opgewekt, en heeft ook wel de naam tribo charging. **2) Separatie** Separatie staat voor twee materialen die van elkaar worden afgetrokken; *they’re being* ***separated.*** Voorbeeld: als je naar je auto loopt, bouw je energie op door je voet van de vloer af te bewegen. Deze energie geef je in de vorm van elektrostatische ontlading af op je autodeur op het moment dat je deze vastpakt. In het laatste voorbeeld is de elektrostatische ontlading dus goed merkbaar. Maar juist tijdens productie is de waarneembaarheid van ESD nihil. Daarom is het voorkomen van ESD op de werkvloer zo belangrijk. Naar dergelijke preventie kijken we nu;   **ESD op de werkplek voorkomen en controleren** De mens is de meest *vervuilende* factor in de ESD wereld; we zijn een bron van statische oplading. Alleen al door te bewegen bouwen we veel statische oplading op. Binnen de werkomgeving wil je deze statische lading via de aarde laten afvoeren, net zoals we dat doen met bliksemafleiders. ![esd11.jpg](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/esd11.jpg?width=1024&name=esd11.jpg)   ESD voorkomen kan met [ESD control oplossingen](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/). Ik geef een aantal voorbeelden.   **1) ESD schoenen en een ESD vloer** De lading die je opbouwt tijdens het zetten van stappen kun je afvoeren met [ESD schoenen](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/aardingsproducten/esd-schoenen/). Voorwaarde is dat je ook een ESD vloer hebt. Deze vloer zul je moeten laten aanleggen, en werkt volgens hetzelfde principe als een bliksemafleider. De ESD vloer neemt de lading van de ESD schoen af en vloeit deze af via een kopernet.  ![ESD3.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/ESD3.png?width=320&name=ESD3.png)  **2) ESD polsband** Aan de [ESD polsband](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/aardingsproducten/polsbanden/) hangt een snoer dat richting een aardpunt gaat. Op moment dat je lading opbouwt door bewegingen, wordt deze gecontroleerd afgevoerd via een [*Common Point Ground*](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/aardingsproducten/common-point-grounds/) *—* het gemeenschappelijk aardingspunt voor de polsband en de [ESD tafelmat](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/werkplekinrichting/dissipatieve-tafelmatten/).   **3) ESD werkbank en ESD stoel** Op de werkplek zijn houten of aluminium tafelbladen uit den boze — deze kunnen lading genereren en vooral niet afvoeren. De oplossing is het werken met een ESD [werktafel](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/werkplekinrichting/esd-meubilair/); een stalen constructie met een ESD werkblad naar een aardpunt ter afvoering van de lading. Je kunt ook kiezen voor een rubberen [ESD mat](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/werkplekinrichting/dissipatieve-tafelmatten/) op tafel, die geconnecteerd is met de aarde. Bij een werktafel hoort natuurlijk een stoel — een [ESD stoel](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/werkplekinrichting/esd-veilige-stoelen/) in dit geval. Een reguliere stoel met kunststof zitting en rugleuning kan namelijk grote statische ladingen opwekken. Een ESD-veilige stoel heeft aarding van de zitting en de rugleuning naar de geleidende wielen.  ![ESD4.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/ESD4.png?width=298&name=ESD4.png) ![ESD5.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/ESD5.png?width=304&name=ESD5.png) **4) ESD verpakkingen** Een [ESD veilige verpakking](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/esd-veilige-verpakking/) wordt vooral toegepast bij transport en logistiek. Ook daar wil je tenslotte dat je producten zowel intern als extern vrij blijven van elektrostatische ontladingen. ![esd10.gif](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/esd10.gif?width=141&name=esd10.gif)     ![esd6.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/esd6.png?width=141&name=esd6.png)     ![esd8.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/esd8.png?width=141&name=esd8.png)     ![esd9.png](https://info.nefab.com/hs-fs/hubfs/esd9.png?width=141&name=esd9.png) Er is een aanzienlijk aanbod aan ESD verpakkingen, elk met hun eigen voordelen en functionaliteit. [Bekijk ze hier.](https://www.nefab.com/nl/benelux/Verpakkingsoplossingen/esd-control/esd-veilige-verpakking/) **ESD: gevaarlijk voor producten, maar te controleren** Om samenvattend af te sluiten: omdat de waarneembaarheid van ESD nihil is, is preventie cruciaal. Produceer je componenten of producten die gevoelig zijn voor statische oplading, implementeer dan maatregelen om ESD te voorkomen. Zoals gezegd kunnen elektronische apparaten of onderdelen al bij een ontlading van minder dan 100 volt beschadigd raken — en schade is het laatste wat je wil. Over schade gesproken: weet je überhaupt of je producten voldoende beschermd zijn? Of is het mogelijk dat je niet goed genoeg verpakt, of producten juist té goed beschermd, waardoor je je verpakkingskosten kunt reduceren? Om antwoord te krijgen op deze vragen kun je onze schade benchmark invullen. Aan de hand van 9 vragen ontvang je een globale indicatie van jouw niveau van productbescherming, zodat je een idee krijgt waar te verbeteren. De benchmark is gratis en je kunt hem hier invullen:   [![Get free advice](https://no-cache.hubspot.com/cta/default/2802666/089b67ff-5a79-46a2-bfdb-7178f51dfa10.png)](https://cta-redirect.hubspot.com/cta/redirect/2802666/089b67ff-5a79-46a2-bfdb-7178f51dfa10)   Topics: [![](https://cdn2.hubspot.net/hub/1670518/hubfs/blog-assets/images/tag.png?width=16&name=tag.png) ESD](https://info.nefab.com/blog/topic/esd) Gepubliceerd door [Marco Waarma](https://info.nefab.com/blog/author/marco-waarma) op 22 november 2017 ### Schrijf je in voor blog updates #### Contact informatie voor onze kantoren in de Benelux NEFAB PACKAGING BELGIUM Eddastraat 40, Haven 3180, B-9042 Desteldonk (Gent) Tel: +32 (0) 9 231 8282 Fax: +32 (0) 9 231 82 39 E-mail: [info@nefab.be](mailto:info@nefab.be) NEFAB PACKAGING NETHERLANDS Baron van Nagellstraat 64, 3781 AT Voorthuizen (Barneveld) Telefoon: +31 (0)342 49 01 47 Fax: +31 (0)342 41 68 45 E-mail: [info@nefab.nl](mailto:info@nefab.nl) [![CONTACT](https://no-cache.hubspot.com/cta/default/2802666/fc09cfb1-057b-4f14-86b9-709111d6bcdb.png)](http://cta-redirect.hubspot.com/cta/redirect/2802666/fc09cfb1-057b-4f14-86b9-709111d6bcdb) ## Over Nefab De Nefab groep is een industriële globale fabrikant van verpakkingen die gespecialiseerd is in complete verpakkingsoplossingen en transportverpakking. De focus ligt op een vermindering van de totale kosten voor de klant met daarbij een sterke focus op de impact op het milieu. Nefab is een toonaangevende leverancier van verpakkingsoplossingen voor volgende: segmenten, telecommunicatie, Energie, Voertuigen, Medisch materiaal, Luchtvaart. Sinds het ontstaan in 1949 is Nefab gegroeid van een lokaal product-georiënteerd bedrijf naar een prominente speler in de verpakkingswereld met een sterke marktgerichte focus.  ## Nefab Packaging Belgium NV Eddastraat 40, Haven 3180, B-9042 Desteldonk (Gent) Tel: +32 (0) 9 231 8282 Fax: +32 (0) 9 231 82 39 E-mail:  [info@nefab.be](mailto:info@nefab.be). ## NEFAB PACKAGING NETHERLANDS Hermesweg 28, 3771 ND Barneveld Telefoon: +31 (0)342 49 01 47, Fax: +31 (0)34 -41 68 45 E-mail: [info@nefab.nl](mailto:info@nefab.nl) ## Connect with us Kom in contact met Nefab op sociale media om op de hoogte te blijven van ons laatste nieuws en onze nieuwe projecten.      COPYRIGHT 2016, NEFAB GROUP, ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN • [PRIVACY AND COOKIES](http://nefab.com/en/privacy-and-cookies/) • [GEBRUIKSVOORWAARDEN](http://nefab.com/en/terms-of-use/) • [WERELDWIJDE ADRESSEN](http://nefab.com/en/contact/)